Verleden verlicht Velsen
projectie als tijdsdocument


de DVD Verleden verlicht Velsen is uit te lenen bij Bibliotheek Velsen




De gemeente Velsen richt zich nu op de toekomst (2025). Het verleden van Velsen biedt echter veel materiaal waaruit lessen voor de toekomst getrokken kunnen worden. Ten dele heeft het tonen van foto’s een nostalgisch effect en in de periode dat het daglicht minder wordt zal het tonen van lichtbeelden in de openbare ruimte letterlijk en figuurlijk Velsen verlichten. Door gebruik te maken van eigen materiaal van de bewoners zal er ook zicht komen op wat er binnenin de mensen gebeurde. Hiermee wordt door de projectie van binnen naar buiten op de ramen als het ware letterlijk en figuurlijk het binnenste van de bewoners naar buiten getoond
.


25 november 2011 - Bibliotheek Velsen

--

Alexander de Vries
uit de speech van 25 november 2011, Bibliotheek Velsen


Ooit vertelde een IJmuidenaar aan mij het volgende:

‘Velsen is als een ruwe diamant, de schoonheid zit van binnen’. Om met deze zin mijn speech te openen wil ik u meteen zeggen dat ik het daar volkomen eens ben. Deze plek, maar een klein stipje op de kaart heeft voor velen een bijsmaak van industrie, koud en winderig, guur weer, stoere taal en vislucht. Daarnaast heeft de bouwstijl van Architect Dudok deze plaats nog eens extra in de wind gezet om bij zijn ontwerp geen rekening te houden met de zuigende kracht van de wind, zo dat het altijd waait door de Lange Nieuw straat. Maar er is veel meer te vertellen en te zien. Als u Velsen echt wilt leren kennen dan moet u met de mensen spreken. Mensen die hier hebben gewoond, geleefd en hebben gewerkt. Dan hoort u de werkelijke verhalen die aan elkaar hangen van goed bewaarde herinneringen. Deze herinneringen wilden wij omzetten in een tijdsbeeld, een beleving die ontstaan is uit beelden. Foto’s van de bewoners zelf die hier leven en daarmee hun eigen levende geschiedenis belichten. Met wij bedoel ik mijzelf en Alexandra Drenth. Met deze foto’s zal de komende twee maanden tijdens de donkere dagen, op verschillende ramen in Velsen, een stukje persoonlijk verleden zichtbaar worden gemaakt.

Met een project als verleden verlicht Velsen weet je natuurlijk nooit waar je aan begint en wat voor materiaal je binnenkrijgt. De verassing is daarom des te groter als je ziet wat voor foto’s de mensen hebben ingestuurd. De projectie is een tijd reis geworden zwart-wit naar kleur, foto’s van begin 1900 tot aan nu, onze tijd. Het is niet mijn bedoeling om elke foto toe te lichten, maar ik wil hierbij wel alvast een paar foto’s uitlichten.

• In het middenstuk van de film zitten verschillende foto’s die afkomstig zijn van de Fam. Dalloyaux die vooral foto’s inbracht van slooppanden, wederopbouw en wateroverlast. Wij kregen vele foto’s binnen van sloopwerkzaamheden en we hebben dus een selectie moeten maken. Dat is lastig. Sommige foto’s zijn interessant qua beeld, anderen vanwege het verhaal, maar soms waren ze te wazig voor een grote projectie. Waar mogelijk/nodig zijn foto’s digitaal hersteld of aangescherpt.


Fam. Dalloyaux

• Een verzameling van Rien Roodzant laat een aantal foto’s zien van o.a. zijn grootouders ( Pieter Schaap en Pietje van Duyn) met hun kinderen bij de Breesaap aan de Hoflaan. Of bijvoorbeeld een foto van de 3e klas van de Jan Ligthartschool en Ome Piet de Ruiter die de eigenaar was van een sigarenzaak aan de Driehuizerkerkweg. Ook stuurde hij ansichtkaarten en foto’s van het Antonius-ziekenhuis met de paters, en het Station Oud IJmuiden uit 1900. In 1897 werd de bestaande spoorlijn langs de Kanaalstraat naar het hulpstation bij de sluis omgebogen naar de Vissershaven, waar in 1898 het nieuwe station gereed kwam van de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij.


Rien Roodzant

Er werden ook foto’s ingestuurd die bij ons samenstellers favoriet waren.

Alexandra’s favoriete foto komt van Riet Schwan. De foto toont ons een winkelwagen van de Fa.Stroet, melkhandel en levensmiddelen, op de Lange Nieuwstraat IJmuiden. Op de foto staat haar broer, Nico van Egmond en in de wagen Martin Geijteman die een grote melkwijk runden eind jaren ' 60. Hij was 18 á 19 jaar oud destijds en al in het bezit van een rijbewijs. Later heeft hij nog gevent met een omgebouwde personenbus. Een prachtig tijdsbeeld van een mobiele melkboer die helaas uit ons huidige straatbeeld is verdwenen.


Riet Schwan

• Mijn favoriete foto van Fam. Lam, de meisjes bij de waterpomp. Onderweg van of naar het strand stond een grote waterpomp. Daar moest je als kleine meisjes samenwerken om het frisse water in je beker te krijgen, een prachtig plaatje.


Fam. Lam

• Marijke van Doesburg stuurde prachtige foto’s in van de nettenzolder van de IJmuider Stores aan de Trawlerkade. Wij zien op de foto’s Dikkie Koffeman en en Cor Koper die aan het breien is. Vakmanschap is meesterschap!

• Mieke Snel kwam foto’s brengen met een mooi verhaal over wildkamperen in ‘de duinen van Dudok’ van Heel uit 1924. (in het mapje kunt u haar bijvoegsel lezen). Later bracht Mieke nog enkele foto’s die haar vader Arend Snel maakte van de strenge winter waarbij geschaatst werd over de weg aan Marnixlaan te Driehuis in 1962/1963. Kent u die winter nog?


Mieke Snel

• Het bijzondere fotoboek van de fam. Brakenhoff-Jongejan liet een gehele familie geschiedenis aan ons voorbij trekken en wij hebben uit het album van deze familie veel passende foto’s voor dit project kunnen gebruiken. De foto’s maken een gehele tijd-reis en geven een goed beeld van vervlogen jaren waarbij we de details in kleding en mode van destijds kunnen terug zien. Voor de uitnodigingskaart is een foto gebruikt uit dit album van deze familie.


Fam. Brakenhoff-Jongejan

Zo kunnen wij eigenlijk bij elke foto stilstaan, in feite doen wij dit met deze film. Elk beeld afzonderlijk toont ons een inkijkje in de levens van mensen zoals wijzelf. De herkenning zal groot zijn en misschien ziet u kennissen en/of oude buren voorbij komen.

De komende wintermaanden kunt u het verleden aan u doen oplichten. Wij wilden de passanten een onverwachte beleving van het verleden meegeven, eentje die plotseling voor je netvlies opdoekt en waarvan je afvraagt waar het beeld zo ineens vandaan komt. Uiteindelijk lijkt het een groot gezamenlijk familiealbum te zijn geworden. Een genot voor het oog, een verassing voor velen die winkelend langslopen en even een terugblik krijgen in het verleden van Velsen. Maar de reis gaat verder, door naar onze tijd, een tijd van snelheid en weinig tijd voor elkaar. Door dit project te realiseren hopen wij dat de toeschouwer weer even de tijd zal nemen en stil zal staan, gewoon bij een raam en te kijken naar alles wat is geweest. De toekomst lacht ons toe, in IJmuiden, Santpoort Noord en Zuid Driehuis en Velsen Noord en Zuid & Velserbroek. Een toekomst die ons nieuwe huizen brengt en een nieuwe belofte voor een schonere lucht en nieuwe herinneringen maakt. Een gemeente om met blijvend plezier in te wonen.

Alexander de Vries
uit de speech van 25 november 2011, Bibliotheek Velsen



De avondvoorstellingen waren te zien op de Lange Nieuwstraat, IJmuiden, De IJswinkel, Hoofdstraat in Santpoort en Ster Bastion in Velserbroek,
2011/2012

Dit project wordt mogelijk gemaakt door de gemeente Velsen en Stichting Welzijn Velsen.

Met dank aan Janus, Bon & Breed en Peter Beth